Skorzonera (czarne korzonki, wężymord)
Częścią jadalną skorzonery jest korzeń, którego skóra ma ciemną, prawie czarną barwę, a miąższ — czystobiałą. Ma ona dużą wartość odżywczą i odznacza się doskonałym smakiem. Zwana też zimowym szparagiem, jest mało rozpowszechniona, a zasługuje na zainteresowanie.
Odmiany
Einjährige Riesen (Jednoroczna Olbrzymia) — odmiana o korzeniach długich, zwężających się trochę ku końcowi. Mało skłonna do wybijania w pędy nasienne w pierwszym roku uprawy.
Duplex — odmiana o długich, kształtnych, ostro zakończonych korzeniach. Nie wybija w pędy nasienne.
Schwarzer Peter (Czarny Piotruś) — odmiana o korzeniu stosunkowo krótkim, prostym, kształtnym. Nie wybija w pędy nasienne.
Wymagania klimatyczne i glebowe
Skorzonera jest odporna na niskie temperatury i może zimować w gruncie. Ma duże wymagania co do wilgotności gleby. Najbardziej potrzebuje wody w czasie intensywnego wzrostu korzeni na grubość (od połowy lipca do końca sierpnia).
Ma duże wymagania glebowe. Lubi ziemię próchniczną, żyzną, przepuszczalną. Na glebach zlewnych, płytkich nie należy jej uprawiać, gdyż korzenie będą się rozwidlać lub wykrzywiać. Udaje się na glebach o odczynie obojętnym, ale nie lubi świeżego wapnowania.
Uprawa i nawożenie
Gleba musi być głęboko uprawiona, bo korzenie skorzonery dorastają do długości 25—30 cm. Uprawiamy ją w drugim roku po oborniku, stosując nawożenie mineralne (zob. tabela 3). Dokarmiamy saletrą amonową trzykrotnie: w maju, w czerwcu i w lipcu, dając 1 dag/l m2. Nie można jej siać po innych warzywach korzeniowych.
Siew, pielęgnacja, zbiór
Na glebach dobrych wysiewamy skorzonerę jak najwcześniej, nawet już w marcu i zbieramy późną jesienią. Na glebach gorszych siejemy ją w sierpniu. Zimuje wtedy w gruncie i jesienią następnego roku osiąga wartość użytkową. Wiosną część roślin wybija w pędy nasienne. Jeżeli jednak będziemy je wycinać, jakość korzenia tylko trochę się pogorszy. Roślina kwitnie żółto. Nasiona ma długie, patyczkowate. Ponieważ kiełkują przez 2—3 tygodnie, dobrze jest domieszać do nich trochę nasion szybko kiełkujących, np. rzodkiewki czy sałaty, i spulchniać glebę przed wschodami. Siejemy w rzędy co 20 cm, starając się, aby odległość nasion w rzędzie wynosiła 2 cm, a głębokość przykrycia 1—1,5 cm. Na 1 m2 potrzeba 3 g nasion. Gdy rośliny wykształcą 4 liście, przerywamy je ostrożnie, zostawiając odstępy co 5—8 cm.
W lipcu i sierpniu rośliny odchwaszczamy starannie, spulchniamy glebę, zasilamy i podlewamy.
Późną jesienią korzenie ostrożnie wykopujemy. Są one długie, kruche i łatwo się łamią. Przy skaleczeniu wydzielają mleczny sok, przez co tracą na wartości i smaku. Skorzonerę możemy przechowywać w piwnicy w wilgotnym piasku lub w gruncie. Dołujemy ją zaraz po wykopaniu, gdyż szybko więdnie, wysycha i nie nadaje się do przechowania. Jeżeli okryjemy ją liśćmi, będziemy mogli wykopywać korzenie w miarę potrzeby aż do wiosny
29.12.2010. 15:19