baiata masłowa
Jest to najbardziej znane i powszechnie uprawiane warzywo liściowe o dużej wartości odżywczej.
Odmiany
Odmiany do uprawy wczesnej w gruncie, pod folią i w inspekcie:
Rakowicka — żółtawozielone, dość duże główki ze skłonnością do szybkiego wybijania w pędy nasienne.
Meisterstück — duże, jasnozielone główki. Odmiana plenna, smaczna, mało skłonna do wybijania w pędy nasienne.
As 44 — główki duże, ścisłe, jasnozielone. Odmiana bardzo smaczna, mało skłonna do wybijania w pędy nasienne.
Królowa Majowych — główki o średniej wielkości, żółtozielone, liście zewnętrzne z czerwonym nalotem.
Odmiany do uprawy późniejszej
Cud Voorburgu — bardzo duże, jasnozielone główki. Odmiana bardzo smaczna, średniopóźna.
Nochowska — duże, żółtozielone główki o delikatnym smaku. Odmiana średniopóźna.
Bauceńska — główki średniej wielkości, zielonokremowe. Odmiana wytrzymała na długi dzień, późna.
Dippego — główki duże, zielone o lekko skórzastych liściach. Najpóźniejsza z odmian letnich o smaku lekko gorzkawym.
Odmiany zimowe
Zimowa Nansena — główki średniej wielkości, zbite, żółtawozielone. Może być uprawiana na opóźniony zbiór jesienny, ale sadzi się ją również jesienią na zbiór wiosenny.
Wymagania klimatyczne i glebowe
Sałata ma małe wymagania cieplne, lubi temperaturę umiarkowaną, zahartowana znosi przymrozki do —6°C. Najładniejsze główki tworzy przy temperaturze 12—15°C. Duże znaczenie ma dla niej długość dnia — w okresie gdy dzień jest krótki, tworzą się główki zwarte, natomiast przy dniu długim roślina szybko wybija w pędy nasienne. Niektóre odmiany są mniej Wrażliwe na długość dnia i możemy uprawiać je w lecie.
Sałata lubi stanowisko o dobrym naświetleniu, w miejscu zacienionym tworzy luźne główki. Korzeni się dość płytko i ma duże wymagania glebowe. Udaje się na ziemiach żyznych, próch-nicznych, średnio ciężkich i umiarkowanie wilgotnych. Nie znosi gleb zakwaszonych.
Uprawa i nawożenie
Gleba pod sałatę powinna być pulchna, bardzo dobrze uprawiona. Możemy ją uprawiać w pierwszym lub drugim roku po oborniku lub kompoście i — ze względu na krótki okres wegetacji — jako przedplon, śródplon lub poplon. Nawożenie uzupełniamy nawozami mineralnymi, dokarmiając sałatę raz lub dwa razy saletrą amonową.
Siew, sadzenie, pielęgnacja, zbiór
Sałatę możemy uprawiać z siewu wprost na miejsce stałe albo z rozsady.
Aby uzyskać wczesną rozsadę, w drugiej połowie lutego wysiewamy zaprawione nasiona do skrzyneczek lub do inspektu. Do kiełkowania potrzebna jest temperatura 15—20°C; powyżej 25°C nasiona nie kiełkują.
Gdy pojawi się pierwszy liść, roślinki pikujemy do doniczek i trzymamy w umiarkowanej temperaturze (12—15°C), silnie wietrząc. Okres produkcji rozsady trwa ok. 50 dni. Na początku kwietnia zahartowaną rozsadę sadzimy w rozstawie 20x20 cm. Sałata bardzo dobrze reaguje na przykrycie folią perforowaną, którą zdejmujemy w końcu kwietnia.
Rozsadę późniejszą uzyskujemy wysiewając nasiona na roz-sadniku od końca marca aż do końca kwietnia. Siejemy rzadko, najlepiej rzutowo i roślinek nie pikujemy. Rozsada jest gotowa po 4—5 tygodniach. Sadzimy ją na taką samą głębokość, jak rosła na rozsadniku, i mocno podlewamy. Dla odmian słabiej rosnących dajemy rozstawę 25x20 cm, dla silniej rosnących — 25x25 cm.
Późne odmiany sałaty możemy siać od maja do połowy lipca na rozsadniku. Sadzimy je wtedy od czerwca do sierpnia, a zbieramy od połowy sierpnia aż do przymrozków.
Sałatę Zimową Nansena lub Przemyską Zimotrwałą wysiewamy w pierwszej połowie września na rozsadniku, a do gruntu na miejsce stałe osłonięte od wiatrów wysadzamy w październiku. Pod Przemyślem sałata dobrze zimuje pod śniegiem. W innych rejonach Polski lepiej jest okryć ją gałązkami świerku,, żeby nie wymarzła. Na wiosnę daje wówczas bardzo wczesny plon, szczególnie gdy okryjemy ją folią. W marcu lub na początku kwietnia rośliny zasilamy saletrą amonową.
Sałatę można również siać bezpośrednio na miejsce stałe, w rzędy co 25 cm, przerywając siewki na 25 cm. Siejemy ją jak najwcześniej. Aby rosła szybko i była smaczna, należy zapewnić roślinom stały dostęp wody. Podlewamy ostrożnie, nie lejąc po liściach, szczególnie gdy zawiążą się już główki.
Sałatę staramy się zbierać rano lub wieczorem. Jest wtedy jędrna i lepiej się przechowuje.
29.12.2010. 14:58